شناسایی راهکارهای جذب و ارتقای اثربخشی راهبران آموزشی و تربیتی در مدارس چندپایه روستایی و عشایری: یک مطالعه کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

10.48310/itt.2026.21494.1233

چکیده

پیشینه و اهداف: آموزش چندپایه به‌عنوان راه‌حلی برای تحقق عدالت آموزشی در مناطق محروم با چالش‌های متعددی مواجه است. پژوهش‌های پیشین، بر کمبود امکانات، فقدان آموزش حرفه‌ای و نگرش منفی ذینفعان به‌عنوان موانع اصلی تأکید کرده‌اند. این پژوهش با هدف شناسایی راهکارهای مطلوب برای جذب و ارتقای اثربخشی عملکرد راهبران آموزشی و تربیتی در کلاس‌های چندپایه مناطق روستایی و عشایری استان لرستان انجام شد.
روش: این مطالعه کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 22 مشارکت‌کننده (12 معلم و 3 راهبر) و 7 کارشناس حوزه آموزش عشابری و روستایی انجام گرفت. داده‌ها با کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری، انتخابی) تحلیل شدند. روایی و پایایی تحلیل با بازبینی مشارکت‌کنندگان و مثلث‌بندی تأیید شد.
یافته‌ها: اثربخشی راهبران به شایستگی‌ها (تجربه تدریس چندپایه، تحصیلات مرتبط) و انگیزه‌های مالی و معنوی وابسته است. چالش‌های زیرساختی (فاصله جغرافیایی، نبود امکانات)، فرهنگی (نگرش منفی به تحصیل دختران) و سازمانی (کمبود حمایت) موانع اصلی هستند. استراتژی‌های تدریس تلفیقی، همیار معلم و مشارکت جامعه محلی این چالش‌ها را تعدیل می‌کنند. راهبران به مسائل لجستیکی و دیجیتال حساس‌ترند، درحالی‌که معلمان بر امکانات اولیه و معیشت تمرکز دارند.
نتیجه‌گیری: راهکارهای پیشنهادی شامل گزینش بومی، بهبود زیرساخت‌ها، دوره‌های آموزشی کاربردی، مشوق‌های مالی و مشارکت جامعه محلی است. این یافته‌ها می‌توانند سیاست‌گذاری آموزشی را برای تحقق عدالت آموزشی در مناطق محروم هدایت کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identifying Strategies for Recruiting and Enhancing the Effectiveness of Instructional Leaders in Rural and Nomadic Multi-Grade Schools: A Qualitative Study

نویسندگان [English]

  • Afsaneh Abdoli
  • Reza Borjiyan Cheraghabad
Department of Educational Sciences, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran.
چکیده [English]

Background and Objectives: Multi-grade teaching faces numerous challenges as a solution for achieving educational equity in deprived regions. Previous research has highlighted inadequate facilities, lack of professional training, and stakeholders’ negative attitudes as primary barriers. This study aimed to identify optimal strategies for recruiting and enhancing the performance efficacy of educational leaders in multi-grade classrooms within rural and nomadic areas of Lorestan Province.
Methods: This qualitative study employed a Grounded Theory Approach, utilizing semi-structured interviews with 22 participants (12 teachers and 3 educational leaders) along with 7 headquarters experts, at which point theoretical saturation was achieved. Data were analyzed through a three-stage coding process (open, axial, selective). Validity and reliability were ensured via member checking and triangulation.
Findings: educational leader efficacy depends on competencies (multi-grade teaching experience, relevant academic qualifications) and financial/non-financial incentives. Key barriers include infrastructural challenges (geographical remoteness, lack of facilities), cultural factors (negative attitudes toward girls’ education), and organizational constraints (insufficient support). Integrated teaching strategies, peer teaching, and community participation mitigate these challenges. educational leaders exhibit greater sensitivity to logistical and digital issues, whereas teachers prioritize basic facilities and livelihood concerns.
Conclusion: Proposed solutions encompass localized recruitment, infrastructure improvement, practical training programs, financial incentives, and community engagement. These findings can inform educational policymaking to advance educational equity in underserved regions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Educational
  • instructional leader
  • recruitment Challenges
  • Operational Strategies for effectiveness, Multi-grade school