اثربخشی آموزش‌های روانی- تربیتی با رویکرد معنوی بر هویت ملی و خویشتن‌داری در دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد گروه علوم تربیتی، واحد بندرگز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، بندرگز ، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد بندرگز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، بندرگز ، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش‌های روانی- تربیتی با رویکرد معنوی بر هویت ملی و خویشتن‌داری در دانش‌آموزان دختر پایۀ هشتم شهر گلوگاه صورت گرفت. روش انجام پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با گروه گواه و آزمایش است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر کلیۀ دانش‌آموزان دختر پایۀ هشتم شهر گلوگاه به تعداد 1521 نفر در سال تحصیلی 1399-400 هستند. باتوجه به معیارهای ورود به مطالعه که شاملِ دانش‌آموزان دختر، همگن بودن جامعۀ آماری و تمایل به شرکت در پژوهش و جلب رضایت والدین جهت مشارکت در پژوهش، دانش‌آموزان موردمطالعه به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس به دو گروه 25 نفرِ (25 نفر گروه گواه و 25 نفر گروه کنترل) به‌عنوان نمونه تقسیم شدند. یک گروه آزمایش که دورۀ آموزشی روانی- تربیتی با رویکرد معنوی در آنها اجرا شد و گروه گواه که این آموزش در آنها اجرا نشد. ابزار گردآوری داده‌ها نیز شامل پرسشنامه‌های استاندارد خویشتن‌داری نیک‌منش ( 1386) و هویت ملی ابوالحسنی (1387) بود. ابزار مداخله نیز شامل 12 جلسۀ 90دقیقه‌ای اثربخشی آموزش‌های روانی- تربیتی بارویکرد معنوی براساسِ الگوی پیری و همکاران ( 1396) بود. تجزیه و تحلیل دادها از طریق آزمون کوواریانس با استفاده از نرم‌افزار 24 SPSS صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد آموزش‌های روانی- تربیتی با رویکرد معنوی بر مؤلفه‌های هویت ملی (فرهنگی، زبانی، اجتماعی، سیاسی، سرزمینی و دینی) دانش‌آموزان تأثیر مثبت و معناداری داشت و همچنین رویکرد توانست بر مؤلفه‌های خویشتن‌داری (خطرپذیری، واکنش معنایی و غی معنایی، پشتکارداشتن، خودمحو بودن، تابع امیال آنی بودن و عصبانیت) در دانش‌آموزان دختر پایۀ هشتم شهر گلوگاه تأثیر معناداری داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of psycho-educational training with a spiritual approach on national identity and self-control in students

نویسندگان [English]

  • Somayeh Rashidi 1
  • Masoumeh Bagherpour 2
1 Master of Science,Department of Educational sciences, BandarGaz branch, Islamic Azad University, BandarGaz ,Iran
2 Assistant Professor,Department of Educational sciences, BandarGaz branch, Islamic Azad University, BandarGaz ,Iran.
چکیده [English]

 This study aimed to review the effectiveness of psychic-educational training with a spiritual approach on national identity and self-control in all female students of eighth grade in Galugah city including 1521 people in the school year 2020-21. According to the criteria of the study which includes female students, the homogeneity of the statistical population and the tendency to participate in the research and obtaining the parental consent to participate in the research; the students were divided into two groups of 25 student (25 people in the experimental group and 25 people in the control group) as the samples. Psychic-educational training with a spiritual approach was implemented only for the experimental group and not for the control group. Also, the data collection includes standard questionnaires of Nik Manesh's Self-Control (2017) and Abolhasani's National Identity (2018). The intervention tool includes twelve 90-minute sessions of the effectiveness of psychic-educational training with a spiritual approach based on the model of Piri et al. (2017).The data were analyzed by covariance test through SPSS 24 software. Findings show that psychic-educational training with a spiritual approach has a positive and significant effect on the students' national identity components (cultural, linguistic, social, political, territorial and religious). Also the approach has a significant effect on the components of self-control (risk-taking, semantic and non-semantic reaction, persistence, self-centeredness, impulsivity and anger) in female students of eighth grade in Galugah city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Psychic-Educational Training
  • Spiritual Approach
  • National Identity
  • Self-Control
بوالهری، جعفرومحسنی کبیر، معصومه (1398). مهارت‌های معنوی:کتاب ویژۀ مربیان. تهران: وزارت علوم تحقیقات و فناوری دفتر مشاوره و سلامت.
تاتاری، محسن؛ شورورزی، بتول؛ حسینی، سیده نساء؛ فکری، پروانه و امامیان، علیرضا (1394). «نقش و جایگاه اسلام و تربیت دینی در سلامت و بهداشت روانی انسان». همایش اسلام و سلامت روان.
پیری، زهرا؛ خسروی، معصومه و ملاالهی، صادقعلی (1396). «بررسی اثربخشی آموزش‌های روانی تربیتی با رویکرد معنوی بر مهارت‌های سبک زندگی دینی در نوجوانان بزه‌کار». هشتمین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی و علوم اجتماعی. تهران.
قارم، فاطمه (1400). رابطۀ طرحواره ناسازگار و وابستگی به شبکه‌های مجازی با بحران هویت در نوجوانان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. رشتۀ روان‌شناسی تربیتی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی.
جلائی، مائده؛ چراغ ملایی، لیلا و خدابخش پیرکلانی، روشنک (1398). «تأثیر بازی مبتنی‌بر هوش اخلاقی بر وجدان، خویشتن‌داری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی کودکان بااستعداد دبستانی». فصلنامۀ روان‌شناسی تربیتی، 15(54): 89 - 59.
رستگار، یاسروربانی، علی (1392). «تحلیلی بر وضعیت هویت ملی و ابعاد شش‌گانۀ آن در بین شهروندان شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیست و چهارم، (پیاپی 50) (2-2): 20- 1.
رهبری، مهدی؛ بلباسی، میثم و قربی، سیدمحمدجواد (1394). «هویت ملی در سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش ج. ا. ایران». فصلنامۀ مطالعات علمی، 1(61).
ساعتچی، محمود؛ حق‌شناس، حسن؛ مرادی، علیرضا؛ دژکام، محمود و بهزاد محمود (1398). زمینۀ روان‌شناسی هیلگارد و اتکینسون. تهران: نشر. گپ.
شاکری، محسن؛ برزگر بفروئی، کاظم و محمدی، علیرضا (1398). «اثربخشی آموزش اخلاق خویشتن‌داری بر کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان». اخلاق در علوم و فناوری، ۱۴ (2 ):۳۹-۴۷.
عابدینی، نصیر و سهرابی، فرامرز (1394). «اثربخشی آموزش مؤلفه‌های هوش معنوی بر خویشتن‌داری جنسی دانشجویان پسر». فصلنامۀ اسلام و پژوهش‌های روان‌شناختی، 1(1 -1). 94- 81.
مویدفر، سعیده  و شاهوران، عباس (1400). «بررسی رابطه هویت ملی و دینی در بین جامعۀ زرتشتیان». نشریۀ مطالعات ملی، 2(85): 110-91.
میرهاشمی،  مالک؛ حسین شرقی، عاطفه (1395). «ارتباط سبک‌های هویت و جهت‌گیری مذهبی با سلامت عمومی دانشجویان». پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، 6(1-10): 90 - 77.
میر صابری، مریم السادات (1391). اثربخشی آموزش خودکنترلی برافزایش عزت‌نفس و کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان دختر ناشنوا. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
نصرتی؛ فاطمه؛ جعفری اردی، ثریا و غباری بناب، باقر (1399). «اثربخشی آموزش خودنظارتی با رویکرد مراقبۀ اسلامی بر خویشتن‌داری دانشجویان دختر دانشگاه تهران». مجلة پژوهش در دین و سلام، 6(2): 36 - 20.
Khan, S, Arshad, M. A. ,& Khan, K. (2018). self-development through soul management: context of islamic spiritual intelligence. Research Journal of Commerce Education andManagement Sciences,1(1),1-12
Kuan-Ying H , Ray C. Hsiao, Yi-Hsin Y , Kun-Hua , and Cheng- Cheng. (2019). Relationship between Self-Identity Confusion and Internet Addiction among College Students: The Mediating E_ects of Psychological Inflexibility and Experiential Avoidance. Int J Environ Res Public Health; 16(17): 3225
Midi, M. M. , Cosmos, G. , Sinik,S. (2019). The effects of spiritual intelligence on academic achievement and psychological well-being of youths in kanibungan village, pitas. Southeast Asia Psychology Journal,9,1-14.
Pant, N. , & Srivastava, S. K. (2019). The Impact of Spiritual Intelligence, Gender and Educational Background on Mental Health among College Students. Journal of religion and health, 58(1), 87-108.
Yang X. Zhao J, Chen Y, Zu S, Zhao J. (2018). Comprehensive self-control training benefits depressed college students: A six-month randomized controlled intervention trial. Journal of Affective Disorders; 226: 251–260.