تحلیلی بر وضعیت حقوق شهروندی در بین دانشجومعلمان(مطالعه موردی: دانشگاه فرهنگیان استان تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات، دانشگاه فرهنگیان تهران, ایران.

2 استادیار گروه آموزشی زبان وادبیات دانشگاه فرهنگیان، تهران

3 دکترای مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران

چکیده

شهروندی از مهم‌ترین مفاهیم اجتماعی است که به منظور کمک به شناخت بهتر جامعه، روابط درونی آن و هدایت کنش‌ها و رفتارها خلق شده است و «حقوق شهروندی» علیرغم قدمتی که در تمدن‌های بشری داشته، اصطلاح جدیدی است که گستره وسیعی از حوزه‌های زندگی افراد از جمله حیطه‌های سیاسی، امنیتی، قضایی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را در بر می‌گیرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل وضعیت حقوق شهروندی در دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. جامعۀ آماری این مطالعه که به شکل هدفمند مورد بررسی قرار گرفت، دانشجومعلمان حاضر در سه پردیس شهید مفتح، نسیبه و مرکزشهدای مکه در استان تهران بودند که بر اساس آمار استانی در سال تحصیلی 98-97 تعداد آنها 1948 نفر بود. حجم نمونه براساس فرمول کوکران 320 تعیین گردید که از طریق نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه محقق‌ساخته 28 گویه‌ای با طیف پنج گزینه‌ای لیکرتی استفاده گردید. پس از تأیید روایی پرسشنامه توسط ده نفر از اساتید حوزۀ علوم تربیتی، پایایی ترکیبی آن 90/0 محاسبه شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار Spss24 و Smart-PLS با استفاده از آمار توصیفی و معادلات ساختاری بهره‌گیری شد. نتایج این تحقیق نشان داد وضعیت موجود حقوق شهروندی دانشجومعلمان مورد مطالعه کمتر از حد متوسط است و هر یک از مؤلفه‌های «آموزشی- پژوهشی»، «سیاسی»، «فرهنگی- اجتماعی»، «صنفی- رفاهی» و «انضباطی» به ترتیب در وضعیت «حقوق شهروندی» سهم دارند؛ به‌طوری که این عوامل بر روی هم تقریباً 66/0 از واریانس «حقوق شهروندی» دانشجومعلمان را تبیین می‌کنند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of the status of citizenship rights among students (Case study: Farhangian University of tehran)

نویسندگان [English]

  • Hedayatollah Taghizadeh 1
  • Mohammad reza Pashaei 2
  • Mahmoud Safari 3
1 Associated Professor of Arabic Language and Literature Department of Persian Language and Literature of Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Department of Language and Literature, Farhangian University, Tehran.
3 PhD in Educational Management, Department of Educational Sciences, Farhangian University, and Lamerd Islamic Azad University.
چکیده [English]

The concept of "citizenship rights", despite its antiquity in human civilizations, is a new term and with its definitions, it covers a wide range of areas of life, including political, security, judicial, cultural, social and economic. . The purpose of this study was to evaluate the citizenship rights of student-teachers. The statistical population of this study was the three campuses of Shahid Mofteh, Martyrs of Mecca and Nasibeh of Tehran province from Farhangian University with 1948 people in the second semester of the 97-98 academic year. The sample size was determined based on the Cochran 320 formula, which were selected by available sampling. In order to collect data, a 28-item researcher-made questionnaire with a range of five Likert options was used. After confirming the validity of the questionnaire by ten professors in the field of educational sciences, its combined reliability was calculated to be 0.90. Spss24 and Smart-PLS software were used to analyze the data using descriptive statistics and structural equations. The results of this study showed that the current situation of student-teacher citizenship rights is less than average and each of the components of "educational-research", "political", "cultural-social", "union-welfare" and "disciplinary" respectively in "Citizenship rights" have a share; Together, these factors explain approximately 0.66 of the variance in student-teacher citizenship rights.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Citizenship Rights
  • Student-Teachers
  • Farhangian University
  • Citizenship
آقازاده، احمد (1385). «اصول و قواعد حاکم بر فرآیند تربیت شهروندی و بررسی سیر تحولات و ویژگی‌های این‌گونه آموزش‌ها در کشور ژاپن»، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 17، سال پنجم، دوره پاییز، صص 11-44.
ابراهیمی میرگیلانی، سید ابراهیم (1399)، چالش­های اثربخشی حقوق شهروندی بر نهادهای حکومتی، پایان نامه  ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر انزلی، دانشکده علوم انسانی.
احمدی، فخر الـسادات (1385). شـهروندی و مـشارکت مـد نی : بررسـی تـأثیر آگـاهی از حقـوق و تعهدات شهروندی بر فرایند تحقق حقوق شهروندی "، پایان نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی،دانـشگاه الزهراء.
احمدی، حمید (1388). بنیادهای هویت ملی ایرانی، چهارچوب نظری هویت ملی شهروند محور، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
امامی، حسن، (1342)، حقوق مدنی، تهران: انتشارات کتابفروشی اسلامیه.
امین‌زاده، سیدمحمد؛ رضایی دوانی، مجید (1398). «حقوق شهروندی سرمایه‌گذاران در معاملات اوراق بهادار»، نشریه تحقیقات مالی اسلامی.
ایزدی، صمد؛ ایران‌نژاد، منصوره؛ جعفری کرفستانی، زهرا؛ زارعی ساروکلائی، مائده (1387). «جهانی شدن و ضرورت برخورداری دانشجویان از دانش شهروندی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی». مجموعه مقالات هشتمین همایش انجمن مطالعات برنامه درسی ایران: جهانی شدن و بومی ماندن برنامههای درسی:. چالشها و فرصتها، صص931- 947.
بهمنی چوب‌بستی،اکبر؛ موسوی داودی، سیدمهدی؛ رستگار، عباسعلی (1397). «بررسی نقش میانجی ادراک عدالت بر رابطه بین آگاهی از حقوق شهروندی و بروز رفتارهای شهروندی در سازمان»، مدیریت عمومی، مقاله 6، دوره 11، شماره 42، صص 127-154.
پژوهنده، محمدحسین (1376) «مدنیت و شهروندی»، فصلنامه اندیشه حوزه، سال سوم، شماره های 3 و 2.
پللو، روبر(1370)، شهروند و دولت، ترجمه ابوالفضل قاضی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد(1407). الصحاح، بیروت: دارالعلم‌للملایین.
حاجی پور، رضا (1389). آموزش شهروندی، تهران: انتشارات فرهنگ سبز.
درویشی، لیلا؛ جعفری، پریوش (1398). شهروندی در بستر نظام تربیتی، تهران: انتشارات سراچه دل.
رضاپور، داریوش؛ ارجمند سیاه‌پوش، اسحاق (1399). «بررسی رابطه بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی و میزان شناخت از حقوق شهروندی در بین دانشجویان دانشگاه‌های شهر دزفول»، مجله توسعه اجتماعی ایران، دوره 12، شماره 4، صص 163-177. 
شریفی، اصغر؛ اسلامیه، فاطمه (1391). «بررسی میزان آگاهی دانشجویان از حقوق شهروندی (مطالعه موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان) »، دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، سال 3، شماره 6، صص109-124.
شیانی، ملیحه (1382). وضعیت شهروندی و موانع تحقق آن در ایران، رسـاله دکتـرا، دانـشگاه علامـه طباطبایی.
شیانی، ملیحه؛ داودوندی، طاهره (1389). «تحلیلی بر میزان آگاهی از حقوق شهروندی در میان دانشجویان»، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 5، 35-59.
شیبانی، ملیحه (1381)، «شهروندی و رفاه اجتماعی»،  فصلنامه رفاه اجتماعی،  شماره 4، صص23-9.
صابری، سیاوش (1396). نگاه اجمالی به حقوق شهروندی، تهران: انتشارات نسل روشن.
طباطبایی، محسن (بی تا). مستمسک العروة الوثقی، بیروت: دارالاحیاء التراث.
فالکس، کیت (1381). شهروندی، ترجمه محمد تقی دلفروز، تهران: انتشارات امیرکبیر.
کلدی، علیرضا و پوردهناد، نگار (1391). «بررسی میزان آگاهی و نگرش دانشجویان نسبت به حقوق شهروندی در تهران» مطالعات شهری، سال دوم شمارة چهارم پاییز، صص29-57.
گرجی، ابوالقاسم (1376). رابطه فقه و حقوق، قم، همایش حقوقی مجتمع آموزش عالی،
موسوی، سید یعقوب. (1381). «محدودیت‌ها و ظرفیت‌های توسعه حقوق شهروندی در ایران»، در چکیده مقالات توسعه حقوق شهروندی در ایران، اصفهان: نشر محبان.
نوروزی، کامبیز (1385). «حق شهروندی، مسئولیت مشترک دولت و ملت». نشریه نامه، شماره 5، صص 35-60.
هزار جریبی، جعفر و امانیان، ابوالفضل (1390)، «آگاهی زنان از حقوق شهروندی و عوامل موثر بر آن»، مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقه­ای، شماره 2.صص1-18
هکی، فرشید (1389). گفتمان حقوق بشر برای همه، تهران: موسسه مطالعات‌ و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
ورعی، سید جواد (1395). حقوق شهروندی در اندیشه اسلامی، تهران: انتشارات میراث اهل قلم 
ولی‌پور، رقیه (1386). بررسی حیطه‌های شهروندی در نظام آموزش عالی از دیدگاه اساتید و دانشجویان: مطالعه موردی در دانشگاه مازندران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران.
Bron:Balancing Universalism and Diversity In ،(2001)،Jennifer، Bryan Marshal،1997؛ and Ridden ، Turner
Janoski, Thomas. (1998). Citizenship and Civil Society: A Framework of Rights and Obligations in Liberal, Traditional, and Social Democratic Regimes. New York: Mac Graw Hill.
McEven, C. (2003). Bringing Government to the People: Woman Local governance and Community Participation in South Africa.  International journal of Education in South Africa. International journal of Education Research. Vol. 34, No. 4.
Obyrne, D. J. (2003). the dimensions of global citizenship, routle dge publication
Prior, W. (1999). What is Means to be a "Good Citizen" in Australia: ACSA Preth, Australia.
Prior, W. (2006). citizenship education, www. Curriculum. edu. au/cce.
Turner, B. (1990) Theories of Modernity and Postmodernity, London; Newbury Park: Sage Publications.